Župy "Jakub Lorenc-Zalěski" (wokrejs Zgórjelc), "Handrij Zejler" (wokoło Wórjejc), "Jan Arnošt Smoler" (wokoło Budyšyna), "Michał Hórnik" (wokoło Kamjeńca) a župa Dolna Łužyca su wažne kótwišća w jadnotliwych regionach. Wóni koděruju aktiwity serbskich towaristwow na městnje a skšuśijo serbsku identitu.
Naše fachowe towaristwa statkuju we wšakorakich wobłukach: wědomnosć, kubłanje, wuměłstwo, młoźina, turizm, kultura, muzika, ludowe wuměłstwo, nabóžnina a sport. To pokazujo naš šyroki angažement a wuzwigujo našu wjelerakosć.
Naše zwězki a towaristwa
Našu wjelerakosć ako kšywowy zwězk Serbow we Łužycy wótbłyšćuju naše cłonkojske towaristwa, kótarež se na nejwšakorakšych pólach angažěruju.
Naše cłonkojske towaristwa staja sebje tematiske śěžyšća za spěchowanje serbskeje rěcy, kultury a identity. Nejstarše zapisane towaristwo Maśica Serbska jo źinsa zwězowadło mjazy wědomnosću a stawiznami, rěcu a kulturu. Towaristwo Cyrila a Metoda pósćiwa se nabóžnej dimensiji, Serbske młoźinske towaristwo "Pawk" młoźinskemu źěłoju a Serbski kulturny turizm z.t. pósćiwa se zwikowanju.
Dalšne organizacije, ako Zwězk serbskich spiwaŕskich towaristwow, Zwězk serbskich rucnikarjow a pśedewześarjow, Serbski Sokoł z.t., Towarišnosć za spěchowanje Serbskego ludowego ansambla, Serbski kulturny a informaciski centrum w Barlinju SKI e. V. ako teke Zwězk serbskich studujucych wugótuju rozsudnje serbske žywjenje.
Domowina jo gjarda na to, ako zastupnica zajmow serbskego luda, byś wustajona w serbskem sedleńskem rumje kraja Bramborskeje a Lichotnego stata Sakska. Naše cłonkojske towaristwa su pśi tom njewuzbytne sobuwójowarje a zgromadnje wugótujomy pśichod našogo serbskego luda.
Naše towaristwa
Maćica Serbska z.t., załožona ako serbska wědomnostna towarišnosć, jo jadno z nejstaršych serbskich towaristwow. Wóna wěnujo se pśeslěźenju a spěchowanju serbskich stawiznow, serbskeje rěcy a kultury. Towaristwo se zasajźujo za woplěwanje serbskeje wědomnosći a co z tym skšuśiś serbske narodne wědobnje. Mimo togo nawjedujo górno- a dolnoserbsku rěcnu komisiju. W zagronitosći stawizniskeje sekcije wotměwaju se pśednoski w rěźe Maćicneje akademije. Maćica Serbska spěchujo wuměnu mjazy Serbami a Nimcami ako teke zgromadne źěło ze słowjańskimi susedami. W lěśe 1993 jo se załožyła Maśica Serbska ako dolnoserbske wótźělenje Maćice Serbskeje.
Serbske młoźinske towaristwo Pawk z.t. bu 1994 załožone a spěchujo wót togo casa kulturnu wuměnu mjazy serbskimi młodostnymi. Ako cłonk Młoźiny europskich narodnych kupkow (YEN) woplěwa towaristwo mjazynarodne kontakty, na pś. pódpěra festiwal Roskilde a organizěrujo projekty ako „Studenty pomagaju wuknikam“. Zaměr towaristwa jo, rěcne rumy za młodostnych wutwóriś a serbsku identitu skšuśiś. Mimo togo pódpěra Pawk kulturne a muzikowe projekty a z tym zapśimjejo młoźinu aktiwnje do woplěwanja serbskego derbstwa. Wažny partnaŕ jo Serbski gymnazij Budyšyn, z kótarymž towaristwo wusko gromaźe źěła a kubłańske a wólnocasne projekty zwopšawdnjujo.
1991 załožone Serbske šulske towaristwo z.t. zasajźujo se za dwójorěcne pśedšulske kubłanje a wěcejrěcne kubłanje wót zakładneje šule až do wusokošulskego kubłanja. Towaristwo jo nosaŕ „Witaj“-źiśownjow, kótarež bituju dwójorěcne kubłanje, a pódpěra serbske šule w Sakskej a Bramborskej. Šulske towaristwo póraźujo starjejše a kooperěrujo z kubłańskimi institucijami ako teke ministaŕstwami, aby byli serbske zajmy w kubłańskich kaznjach wustajone. Z rěcnymi wuběźowanjami, olympiadu serbšćiny abo prozninskimi póbitowanjami towaristwo zaměrnje spěchujo a pódpěra wužywanje serbskeje rěcy. Serbske kubłanišćo LIPA w Smjerdźacej a wobšyrny medijo-pedagogiski projekt LUCIJA stej dalšnej wjelgickan wažnej słupa źěłabnosći. Mimo kubłańskich póbitowanjow dawa towaristwo teke studijne póraźowanje a ma wósebne pórucenja za młodostnych, kótarež pśinosuju ku skšuśenju serbskeje identity.
Serbski Sokoł z.t. bu 1920 załožony ze zaměrom, sport a serbske wědobnje spěchowaś. Ale južo w lěśe 1933 jo se towaristwo zasej rozpušćiło. Kupka zagórjonych serbskich sportarjow jo Serbski Sokoł w lěśe 1993 w Hórkach znowa załožyła. Ze swojimi cłonkojskimi cełkami kaž Sokoł Budyšyn, Zeleno-běłe Hórki a Serbskej gymnazija w Budyšynje a Chóśebuzu koordiněrujo towaristwo sportowe zarědowanja we Łužycy, wosebnje w stronach wokoło Budyšyna a Kamjeńca. Mimo sportowanja spěchujo towaristwo regionalnu identitu, pśi comž serbska kultura centralnu rolu grajo. Jadnak mjazynarodnemu sokołskemu gibanju zasajźujo se teke Serbski Sokoł za skšuśenje zgromadnosći pśez sportowe aktiwity. Wót 1996 jo Serbski Sokoł cłonk Domowiny.
Serbski kulturny turizm z.t. bu 1996 załožony. Towaristwo spěchujo zajm za serbske stawizny, serbsku kulturu a žywjenske wašnje Serbow z tym, až pódpěra prezentaciju serbskego derbstwa w tšojorěcnej Łužicy. Na wjele zarědowanjach – mjazy dr. wustajeńce a wiki – pśedstaja towaristwo serbsku ludowu kulturu a informěrujo wó njej. Mimo togo stara se wó webbok www.sorben-tourismus.de, kótaryž bitujo informacije wó najwšakorakšych serbskich wósebnosćach w Górnej a Dolnej Łužycy. Dalšny wažny nadawk jo kwalificěrowanje kólasowańskeje cery “Serbske impresije”, na kótarejž mógu woglědarje dožywiś Serbow a jich kulturne derbstwo. Mimo togo towaristwo pśinosujo z wideami a informaciskim materialom k tomu, až su serbske póbitowanja teke zwenka Łužyce znate.
Spěchowańske towaristwo za serbsku ludowu kulturu z.t. angažěrujo se z projektami a zarědowanjami za zdźaržanje a dalejwuwiśe serbskich tradicijow. Snaź nejwěcej znate su wuběźowanje wó nejrědnjejše serbske jatšowne jajo a serbske jatšowne wiki w Budyšynje. Woblubowane pak su teke źěłaŕnički, kótarež wěnuju se serbskemu rucnikaŕskemu wuměłstwu ako teke mólaŕstwu, keramice abo wobźěłanju drjewa. Wjeliki zajm zbuźuju rowno tak kurse nastupajucy serbsku narodnu drastwu. Pšawidłowne zmakanja cłonkow z jadnotliwych regionow słuže mjazsobnej wuměnje a pśinosuju k woplěwanju serbskich tradicijow. Spěchowański krejz źěła gromaźe z lokalnymi wuměłcami a wuměłcami rucnikarjami, aby se zachowało a spěchowało serbske kulturne derbstwo we Łužycy.
Towaristwo Cyrila a Metoda z.t. (TCM) jo towaristwo katolskich Serbow. Jogo cłonki zasajźuju se aktiwnje za rozšyrjenje kśesćijańskich gódnotow a zachowanje serbskich tradicijow w cerkwi. Źěłabnosć towaristwa jo na wšykne generacije wusměrjona. TCM organizěrujo mjazy drugim zarědowanja za familije a zmakanja za samostojecych abo teke běg wó pokal zbóžnego kapłana Alojsa. Teke wjelike nabóžninske projekty, kaž jo to na pś. pśedstajenje pasiona, towaristwo aktiwnje pódpěra. Rowno tak wobźěliju se cłonki teke na pomocnych akcijach, wósebnje za pótrjebnych we słowjańskem wukraju. Mimo togo jo TCM wudawaŕ Katolskego Posoła, casopisa katolskich Serbow. Tyźenski informěrujo Posoł wó cerkwinskem žywjenju we Łužycy, w Nimskej a w swěśe a pósrědnijo duchowne impulse. Katolski Posoł jo wažny medium, kótaryž nabóžninsku a kulturnu identitu Serbow pśispórja.
1990 załožona Towarišnosć za spěchowanje Serbskego kulturnego a informaciskego centruma w Barlinju (SKI) z.t. spěchujo zgromadnosć w Barlinju bydlecych Serbow. Ako zwisk mjazy serbskeju zgromadnosću a drugimi narodnosćami w stolicy organizěruje towaristwo pšawidłownje kulturne zarědowanja ako cytanja, koncerty abo wiki. Pšawidłownje se wotměwajuce „Serbske blido“ dawa Serbam w Barlinju platformu, źož mógu serbski powědaś a se wó aktualnych temach rozgranjaś. Wót lěta 2002 jo towaristwo cłonk Domowiny a angažěrujo se za skšuśenje serbskeje identity w stolicy.
W 1952 załožonem Serbskem ludowem ansamblu statkuju powołańske wuměłce w tśich wobłukach - chor, balet a orchester. Jich spócetny nadawk jo, serbske kulturne derbstwo zachowaś. Mjaztym kombiněruju tradicionelne serbske muzikowe wuměłstwo wěcej a wěcej z modernymi elementami. Wuměłce su doněnta wustupili w cełkownje 40 krajach na styrich kontinentach, pśewažecy pak prezentěruju swóje programy w dwójorěcnej Łužicy. Z wjelikim angažementom cłonki ansambla teke pódpěraju a spěchuju serbski wuměłski dorost. Towarišnosć za spěchowanje Serbskego ludowego ansambla z.t. ansambl financielnje pódpěra, spěchujo dialog mjazy publikumom a wuměłcami a zasajźujo se za spěchowanje dorosta w serbskem wuměłstwje.
Zwězk serbskich spiwaŕskich towaristwow z.t. jo se załožił 1923 ze zaměrom, serbske muzikowe derbstwo zachowaś a chorowe gibanje spěchowaś. Ze 17 cłonkojskimi chorami a něźi 500 cłonkami dawa towaristwo pódpěru za zgromadne pšawniske, financielne a organizatoriske źěło. Zwězk zarědujo koncerty a wuběźowanja a spěchujo źěło z dorostom. Z tym co bogate chorowe a spiwaŕske tradicije w Serbach wobchowaś, ale swojomu publikumoju teke wšakoraku spiwnu literaturu zbližyś.
Załožony w lěśe 1997, zasajźujo se Zwězk serbskich rucnikarjow a pśedewześarjow z.t. za spěchowanje dwójorěcnosći we Łužycy a za zajmy serbskego góspodaŕstwa. Towaristwo ma wěcej ako 60 cłonkow. Mjazy nimi jo wjele pśedewześarjow, kótarež bituju dwójorěcne wukubłańske městna. Mimo togo woplěwa góspodaŕske zwiski do Pólskeje a Českeje a spěchujo kulturnu a góspodaŕsku wuměnu. Wósebnje wažne jo cłonkam, až se powołańske perspektiwy w regionje wutwóriju.
Zwězk serbskich studěrujucych bu 1991 załožony a zwězujo serbske studenty we wšakich uniwersitnych městach w Nimskej a we wukraju. Wětše kupki wobstoje w Drježdźanach, Lipsku a Barlinju. Towaristwo spěchuju wuměnu mjazy serbskimi studěrujucymi pśez pšawidłowne zmakanja, kulturne póbitowanja a wudawanje satiriskego casnika „Šeršeń“. Schadźowanka, zgromadne drogowanja a wulěty pśinosuju k zdźaržanju serbskeje rěcy a aktiwnemu kulturnemu žywjenju.
Zwězk serbskich wuměłcow z. t. (ZSW) zjadnośijo wuměłcowki a wuměłcow, žurnalistow a akterow kultury, kótarež cuju se zwězane ze serbskim wuměłstwom a kulturu. Towaristwo zasajźujo se za spěchowanje a widobnosć serbskego wuměłstwa we wobłukach mólaŕstwa, muziki, literatury, źiwadła, filma a publicistiki. Z wustajeńcami, koncertami, cytanjami a workshopami skšuśijo towaristwo prezencu serbskego wuměłstwa we Łužycy a zwenka njeje. ZSW wuźaržujo mjazynarodne kontakty a pśinosujo wuměnje mjazy serbskeju a nimskeju kulturneju krajinu.
