100.000 rěčacych w lěće 2100

Na dźensnišej zjawnej prezentaciji projekta ZARI, kotryž je w nošerstwje Domowiny, wuwědomichu sobudźěłaćerki a sobudźěłaćerjo zajimcam, kak chcedźa tutón konkretny zaměr docpěć.

Hesło projekta ZARI je “syć za regionalnu identitu a serbsku rěč” na- a wutwarić. “Cil našeho projekta je, zo budźe po cyłej Łužicy zaso normalne, serbować. Zo awtomatisce wšudźe serbsce strowiš. Zo kóždy wě, što “Dobry dźeń” a “Božemje” rěka. Zo so w serbskej rozmołwje do němčiny njezměni, hdyž su němskorěčni přitomni a zo sej dźeń a wjace ludźi – kaž tež wsy, města a kónčiny – serbšćinu jako swoju rěč znowa wotkrywaja.”, tak Diana Pawlikowa, kotraž projekt sobu koordinuje.

Rěč a syć

Wo sćěhowace kónčiny stara so tučasnje pjeć rěčnych motiwatorow projekta ZARI:

Maria Šołćic za kónčiny Kulow, Wojerecy a Halštrowska hola Lucian Kaulfürst za kónčiny Malešecy, Kubšicy, Bukecy Frank Knobloch za kónčiny Łaz, Sprjewiny doł a Delni Wujězd Juliana Kaulfürstowa za kónčiny wokoło Slepoho a Wochoz Raphaela Wićazowa za kónčiny Wulka Dubrawa, Radwor, Rakecy, Njeswačidło, Bóšicy a Hodźij.

Rěčni motiwatorojo maja nadawk, serbske projekty přewjesć a syć serbsce rěčacych respektiwnje potencialnych rěčacych natwarić. Proces tuteje rěčneje rewitalizacije bazuje tež na wosobinskej situaciji wobydlerjow. Móžne prašenja na tutych su na přikład: štó z kim hdźe a hdy kotru rěč nałožuje, kajke je nastajenje ludźi k serbšćinje, a što tomu zadźěwa, zo serbuja. Nadawk rěčnych motiwatorow je, za serbsku rěč sensibilizować a lóšt za nawuknjenje tuteje zbudźić.

Zaměr je, nowu dwurěčnu normalitu we Łužicy wutworić a atmosferu tworić, kotraž ludźi pohonjuje, sej rěč swojeho regiona přiswojić. Za to chce ZARI nimo wutwara syće rěčnych kursow w regionach předewšěm intensiwniše wuwučowanske poskitki a inowatiwne wuknjenske materiale wuwić. Wo tutón wobłuk stara so wědomostny sobudźěłaćer Julian Nyča.

Wědomostny přewod

Rěčni motiwatorojo nadźěłaja informacije wo situaciji w jich kónčinje, kotrež wědomostnymaj sobudźěłaćerkomaj dr. Corduli Ratajczakowej a prof. dr. Nicole Dołowy-Rybińskej dale sposrědkuja. Wědomostnicy projekt wědomostnje přewodźitej a chcetej koncept za rěčnu rewitalizaciju wuwić. Kónc 2024 ma so na zakładźe praktiskich nazhonjenjow a wědomostnych dopóznaćow, akciski plan wudźěłać.

Regionalny management

Nimo rěče hraje kultura wulku rolu w projekće ZARI. Zetkawanišća, towarstwa abo zarjadowanja w regionach zajimcam móžnosć, mjez sobu do kontakta přińdź a jednorje serbować. Mnoho tutych poskitkow so přez čestnohamtskich organizuja. Wěda wo tym, štó što čini zwonkastejacym často njeje znata. Tohodla chce projekt ZARI strukturu – syć za serbsku ludowu kulturu, wuměłstwo a towarstwowy engagement – natwarić. Wažnu rólu budu při tym kulturni posrědnicy hrać. Woni maja lajkow a profijow zwjazać a lokalne cyłki podpěrać. Kulturni posrědnicy maja w sćěhowacych wobłukach fachowje wusměrjene dźěłać: muzeje, domizniske stwy, hudźba, reje, literatura, dźiwadło, film, ludowe a tworjace wuměłstwo, drasta a sport. Natwar tutoho regionalneho managementa leži pola Sonje Hrjehorjoweje. Ju budźe Jadwiga Bryckec wot srjedź nowembra jako prěnja z teama kulturnych posrědnicow podpěrać.

Z tutymi instrumentami chce ZARI do přichoda serbsku rěč w přichodźe zdźeržeć a rewitalizować. 100.000 rěčacych w lěće 2100 docpěć, je tuž dołho sahacy zaměr, kotremuž ma so krok po kroku zbližić.

Foto: team projekta

Tuta webstrona wužiwa cookieje, zo byšće webstronu optimalnje wužiwać móhli.

Wužiwamy wšelake cookije na našej webstronje. Wažne cookieje trjeba strona, zo by wšitko prawje fungowało. Dalše cookieje pomhaja nam na přikład, anonymne statistiki zestajeć, Waše nastajenja składować abo so za Was hodźace wobsahi pokazać. Móžeće sam / a rozsudźić, kotre cookieje chceće dopušćić. Wobkedźbujće pak: Hdyž někotrežkuli cookieje njedowoliće, snano wšitko na webstronje njefunguje.

Tuta webstrona wužiwa cookieje, zo byšće webstronu optimalnje wužiwać móhli.

Wužiwamy wšelake cookije na našej webstronje. Wažne cookieje trjeba strona, zo by wšitko prawje fungowało. Dalše cookieje pomhaja nam na přikład, anonymne statistiki zestajeć, Waše nastajenja składować abo so za Was hodźace wobsahi pokazać. Móžeće sam / a rozsudźić, kotre cookieje chceće dopušćić. Wobkedźbujće pak: Hdyž někotrežkuli cookieje njedowoliće, snano wšitko na webstronje njefunguje.

Waše cookiejowe nastajenja su so składowali.