Najstarše serbske towarstwo w Hornjej Łužicy

Maćicu Serbsku dozałožichu 1847 w Budyšinje jako wšoserbske towarstwo za wudawanje serbskich knihow. Towarstwo wuwi so w běhu lět na nadkonfesionalne srjedźišćo serbskich kulturnych a wědomostnych prócowanjow. 

Wot 1848 do 1937 wudawaše lětnje swój Časopis Maćicy Serbskeje, haješe rěčespytne, stawizniske, literarno-stawizniske, ludowědne a demografiske slědźenja a natwari z darow serbskich a wukrajnych dobroćelow w Budyšinje Serbski dom. W nim zaměstni muzej, archiw, biblioteku a galeriju. 
Za Delnju Łužicu wutworichu 1880 jako wosebity dźěl Maśicu Serbsku ze sydłom w Chośebuzu. 
W lěće 1937 zakazachu nacionalisća dźěławosć serbskich towarstwow, potajkim tež Maćicy Serbskeje. 1941 sćazachu Maćične wobsydstwo. Na kóncu Druheje swětoweje wójny bu Serbski dom wopor bitwow wo Budyšin.

1946 pokročowaše Maćica Serbska ze swojej dźěławosću předewšěm na rěčespytnym a stawizniskim polu. Lěto pozdźišo połoži so zakładny kamjeń za nowy Serbskim dom na Póštowym naměstnje. Po postajenjach w Sowjetskim wobsadniskim pasmje dyrbjachu so ludowe towarstwa rozpušćić a masowym organizacijam přirjadować. Tohodla přistupi Maćica Serbska 1949 Domowinje. Jeje dotalna dźěławosć wjedźeše so poněčim w nowo nastawacych serbskich institucijach dale, na přikład w załoženym Instituće za serbski ludospyt. Zbytki Maćičneho archiwa a Maćičneje biblioteki přewzachu so do wobstatka Serbskeho kulturneho archiwa a Serbskeje centralneje biblioteki. Mólby a druhe objekty přeńdźechu do Serbskeho muzeja.

W oktobru 1990 wožiwichu stari Maćicarjo a młodźi přiwisnicy Maćicu Serbsku jako zapisane towarstwo a zapisachu sej do wustawkow spěchowanje serbskeje wědomosće, šěrjenje wědy wo serbskim ludźe w Serbach a zwonka nich. Na prěnjej hłownej zhromadźiznje 1991 wuzwolichu předsydu a předsydstwo. Dźiwajo na wosebite połoženje w Delnjej Łužicy zapisa so do wustawkow jako wosebity wotdźěl delnjoserbska Maśica Serbska; wona zahaji 1993 swoju dźěławosć.
W přichodnych lětach zarjadowaše Maćica Serbska sympozije a mjezynarodne konferency wo stawiznach Serbow a wo serbskich wótčincach. Nimo stajenja nowych pomniku a hladanja wobstejacych pomnikow zasadźowaše so Maćica Serbska wot 1990tych lět sem tohorunja za jich dokumentowanje. Mjezynarodnje so Maćica Serbska připózna přez organizowanje a sobuwuhotowanje konferencow w Budyšinje, Praze a Waršawje.

Lětnje wotměwaja so po wustawkach sobustawske zhromadźizny. Nimo Serbow su w towarstwje tež zapisani přećeljo Serbow z cyłeje Němskeje kaž tež ze słowjanskeho a njesłowjanskeho wukraja. 1992 přistupi Maćica Serbska třěšnemu zwjazkej serbskich towarstwow Domowinje.