Vorderseite eines Liedblattes aus dem Archiv der Brüdergemeine Kleinwelka. Auf der Rückseite ist der deutsche Text beigefügt. (Archiv Kleinwelka) https://www.sorabicon.de/herrnhuter-lebenslaeufe/kurzer-ueberblick-sorbische-geschichte-im-18-jahrhundert/

Napšašowanje Łužyski monitor

Łužyski monitor pokazujo, co luźi we Łužycy zaběra a kak wiźe pśichod swójogo regiona. Aktualne wuslědki znaglědnjaju rosćecy wuznam serbskeje rěcy a kultury za identitu, zwězanosć a sebjerozměśe Łužycy.

Łužyski monitor jo reprezentatiwna dłujkodobna studija, kótaraž pśeslěźujo a analyzěrujo lětnje měnjenje ludnosći w Bramborskej a Sakskej glědajucy na strukturnu změnu, žywjeńsku kwalitu a regionalne wuwiśe. To dajo funděrowany wid na towarišnostne wuwiśe we Łužycy.

Ewaluaciju pódpěruju a pśewjeduju agentura „MAS Partners” a „psychologi za procese”. 

Łužyski monitor pósrědnijo tuchylne měnjenje wobydlarjow. Napšašowanje w lěśe 2025 jo se wósebnje wusměriło na Serbow a jich wuznam za identitu a pśichod Łužyce.

Aktualne wuslědki wótbłyšćuju jasnje, až wuznam kulturneje identity widomnje pśiběra – teke nimskej ludnosći jo serbska kultura kradu wědomna.

To se pokažo we wšakich wuslědkach:

  • Za 83 % wobźělnikow napšašowanja jo serbska kultura bytostny wobstatk Łužyce a wokoło 72 % wobglěduju teke dwójorěcnosć ako bytostny wobstatk.
  • Wobydlarje ze serbskimi kórjenjami maju wósebnje mócnu zwězanosć z regionom:  83 % groni, až Łužyca jim lažy wósebnje na wutšobje. To jo jasnje wěcej ako w pśerězku ludnosći.
  • Rownocasnje studija pokažo, kak kulturne elementy zwězuju: pśisamem połojca Łužycanarjow móžo se „Witaj“ ako wšedny regionalny póstrow pśedstajiś, ako jo to na pśikład „Moin“ w pódpołnocnej Nimskej.

Napšašowanje pokažo aktualny trend: Serbska rěc a kultura njejstej jano šćitanja gódne derbstwo, ale w pśiběrajucej měrje zwězujucej elementa za ceły region.

Bytostne wugronjenje studije pódšmarnjo pśiběrajucu akceptancu Serbow w towarišnosći.

Mimo togo pokažo napšašowanje: strukturna změna njejo jano góspodaŕski proces. Wóna wustatkujo a zmóžnja teke nowe kulturelne wusměrjenje, za kótarež ma serbska identita źeń a wažnjejšy wuznam.