Stawizny 

Stawizny župy "Handrij Zejler" Wórjejce wótbłyšćuju wuwiśe serbskeje zgromadnosći a kulturnego žywjenja.  

Kšywowy zwězk Domowina – Zwězk Łužyskich Serbow, zjadnośijo něźi 7.500 cłonkow, kótarež su w pěś župach ako teke wjele wejsnych kupkach a cłonkojskich towaristwach organizěrowane. Wóni twórje bazu našogo statkowanja a pśinosuju k žywej serbskej zgromadnosći.

Wutwórjenje Domowinskeje župy "Handrij Zejler"
Procowanja wó statnu samostatnosć serbskeje Łužyce pó 1. swětowej wójnje su kamsy šli. Domowina jo se na pósejźenju 5. januara 1921 we "Radnej piwnicy" we Wórjejcach wobnowiła. Na delegatnej konferency 24. julija 1921 na samem městnje su wobzamknuli zastupniki cłonkojskich towaristwow Domowiny wutwórjenje styrich regionalnych župow, dwě w Sakskej a dwě w Pšuskej. Sedło za pšusku Górnu Łužycu jo dejało we Wórjejcach byś. Kužda župa jo musała se konstituěrowaś a swójo pśedsedaŕstwo wuzwóliś.

Na toś tom zakłaźe su se zmakali 2. februara 1922 zastupniki serbskich towaristwow z pšuskeje Górneje Łužyce znowa w "Radnej piwnicy" we Wórjejcach a su jadnogłosnje wobzamknuli, wutwóriś wórjejcańsku župu.
Pomjenili su ju pó serbskem ewangelskem fararju a basniku Handriju Zejlerju (1804 – 1872), kótaryž jo we Łazu pla Wórjejc statkował a tam swój slědny wótpócynk namakał.
Za pśedsedarja (župana) jo se kněz pśekupc Jan Haješ we Łazu wuzwólił.
Domowina – Zwězk serbskich towaristwow a jeje wórjejski pódzwězk resp. jeje župa "Handrij Zejler" su se teke pózdźej zmakali w "Radnej piwnicy" na wažne wobradowanja a zarědowanja.

How zgónijośo wěcej wó Handriju Zejlerju

Župa ma swójo sedło na Drježdźańskej droze 18 we Wórjejcach a słuša k kšywowemu zwězkoju Domowiny ze sedłom w Budyšynje.

Wórjejce su byli wót 1821 do 1993 wokrejsne město a až do srjejź 20. stolěśa małoměsto z něźi 7.000 wobydlarjami. Z nastaśim brunicoweje milinaŕnje Carna Pumpa se wót lěta 1953 licba wobydlarjow rapidnje pówušyjo. W casu pśewrota jo jich było 70.000 wobydlarjow. Toś to razantne wuwiśe pak pśinjaso za wokolne, zwětšego serbske jsy, wjelike změny. Z cełeje NDR su pśišli familije źěła a bydlenja dla do Wórjejc. Serbska rěc, kultura, drastwy a nałogi su se źeń a wěcej póminuli.

Wudobywanje brunice a rozšyrjenje górnistwa zawóstajijo pśedewšym w srjejźnej Łužycy bólosne rany. Wjele serbskich jsow su wótbagrowali, tysace hektarow góle a rolnikaŕskeje płoniny su se brunice dla zgubili. Z kuždeju wótbagrowaneju wjasku su se teke wejsne kulturne žywjenje, tradicije, nałogi a pśedewšym serbska rěc kšac pó kšacu zgubili. Twaŕ brunicoweje milinaŕnje Carna Pumpa a z tym zwězane źěłowe městna su pśiwabili luźi z cełeje něgajšneje NDR do Łužycy, což jo germanizaciji dopomogało. Burska a serbska identita stej se w toś tych stronach poměrnje malsnje zgubiłej. Z toś tych pśicynow njejo se w zajźonych 70 lětach we wórjejskem regionje serbska rěc we familiji a wšedny źeń južo zaměrnje dalej dawała.

W slědnych lětach jo z něgajšnych brunicowych jamow nowa krajina - Łužyska jazorata krajina – nastała. Krotkozajtšny źěl něgajšnego wokrejsa słuša do krajiny Górnołužyskeje góle a gatow a k łužyskemu biosferowemu rezerwatoju.


Domowina – župa "Handrij Zejler" ma swójo pśekupowe sedło na drježdźańskej droze 18 we Wórjejce a słuša k kšywowemu zwězkoju Domowiny – Zwězk Łužyskich Serbow | Zwězk Łužyskich Serbow | Bund Lausitzer Sorben ze sedłom w Budyšynje.