select language   Rěč/Sprache/Language
select language
Rěč/Sprache
file.title

Wšě žadanja Domowiny do koaliciskeho zrěčenja přiwzate

Statnik: Dwurěčna Łužica započnje so w dialogu a wuměnje

Domowina – Zwjazk Łužiskich Serbow wita wuslědki koaliciskich jednanjow CDU, Zwjazka 90/Zelenych a SPD w Sakskej. Předsyda Domowiny Dawid Statnik praji dźensa w Budyšinje: “Wjeselimy so jara, zo su koaliciske jednanja za nas k tajkemu pozitiwnemu wuslědkej wjedli. Wšě žadanja Domowiny buchu do njeho zapřijate. Hódnoćimy to jako politiske připóznaće našeho dotalneho dźěła; je pak nam tež nastork, zo pokročujemy z našim stronsce njewotwisnym a strony přesahowacym dźěłom.”

Koaliciscy partnerjo wuznawaja so k zapřijeću naležnosćow Serbow do strukturneje změny we Łužicy. Wotpowědne namjety, kak móže so to stać, je Domowina we wothłosowanju z dalšimi akterami a serbskimi institucijemi koncepcionelnje zdźěłała a statnemu knježerstwu předpołožiła.

Domowinje bě a je wažne, zo so předšulske a šulske kubłanje a posrědkowanje rěče dale polěpši. Tak ma so šulski kubłanski koncept 2plus posudźować a serbskorěčne kubłanje na maćernorěčnym niwowje dale zmóžnjeć. Po Sakskim šulskim zakonju ma Domowina w kóždej šulskej konferency w serbskich šulach a w šulach ze serbskorěčnymi poskitkami prawo na jedne poradźowanske městno. “Z mnohich rozmołwow ze staršimi, kubłarkami a kubłarjemi, wučerkami a wučerjemi wěmy”, tak Statnik, “zo njewobsteji přeco móžnosć, serbšćinu efektiwnje posrědkować. My chcemy, zo so wuměnjenja za posrědkowanje a nawuknjenje serbskeje rěče dale polěpša.”

Wón wita wotpohlad, zo so serbšćina za němskich maćernorěčnych šulerjow jako połnohódna druha cuza rěč připóznawa, štož je tež we wólbnym programje SPD zapisane. Statnik praji k tomu: “Na wjacorych Serbskich wječorach, tak mjenujemy naše regionalne zarjadowanja, smy zhonili, zo je to łužiskej ludnosći wažne. Tohodla podpěramy tutón dypk koaliciskeho zrěčenja.”

Domowina wita formulaciju za “wjace prawow soburěčenja, sobupostajowanja a samopostajowanja”. Hižo w lěće 2013 je so wjetšina Serbow za zdźerženje tuchwilnych politiskich strukturow wuprajiła. To so tež z wuslědkami naprašowanja skupiny Kukowske prašaki kónc lěta 2018 kryje.

W detailu to rěka, tak předsyda Domowiny: “W našim 2013 wobzamknjenym programje smy so za to wuprajili, zo zesylnimy prócowanja za wjace samopostajowanskich prawow w serbskich naležnosćach w zmysle wobstejaceje kulturneje awtonomije. Domowina zastupuje na zakładźe prawniskich rjadowanjow w Sakskej a Braniborskej zajimy serbskeho luda. Wona stara so wo rozšěrjenje sobu- a samopostajowanskich prawow a winowatosćow, a to wosebje w serbskich politiskich, w kulturnych a w kubłanskich naležnosćach. Z tym garantujemy politiske artikulowanje Serbow w zajimje zwoprawdźenja serbskich naležnosćow a přesadźenja našich prawow. Z tutym zaměrom smy serbskich zastupjerjow do wjace hač 70 poradźowacych a rozsudźacych gremijow delegowali. Smy wotewrjeni dialogej z tutymi třomi stronami wo tym, kak móhli so serbske zajimy hišće sylnišo w zakonjach zakótwić.”

Nastupajo financowanje Załožby za serbski lud wobsahuje koaliciske zrěčenje tu formulaciju, kotruž je Domowina namjetowała. Z tym bychu so, tak Statnik, z přihłosowanjom sakskich a braniborskich koaliciskich partnerow dobre wuměnjenja stworili, zo móhła załožba swoje dźěło solidnje dale wjesć: “To, štož bu dotal zdokonjane, ma so z dalšimi rěčnymi poskitkami w regionach rozšěrić. Smy optimistisce, zo so hač do srjedź lěta 2020 poradźi, nowe financne zrěčenje wujednać. Wo jeho wobsahach je so Domowina ze załožbu wothłosowała.”

Koaliciske zrěčenje wobsahuje tež wuznaće k Serbskemu institutej a k namjetej Domowiny, Serbski kulturny archiw a biblioteku na modernym stejnišću zaměstnić. “My jako Domowina wažimy sej skutkowanje Serbskeho instituta a witamy, zo maja so jeho dźěłowe wuměnjenja polěpšić”, podšmórny Statnik. “Z nowej městnosću chcemy tež docpěć, zo maja ludźo, kiž njejsu Serbja, lěpši přistup k našej wědźe. Dwurěčna Łužica započnje so přeco z dialogom a wuměnu. Archiw w zmysle narodneho archiwa Serbow ma za to zakład być.”

Domowina bě sej žadała, zo so při wobsadźenju rozhłosoweje rady MDR tež serbske zajimy wobkedźbuja. To bu nětko w formulaciji koaliciskich partnerow zapisane, hdźež rěka, zo ma so Statne rozhłosowe zrěčenje MDR nowelěrować a rada wotpowědnje towaršnostnej mnohotnosći z ludźimi wobsadźić, kiž su “wot stata zdaleni a splažnje paritetisce”. Při tym pokazuje so na Druhi plan naprawow Sakskeho statneho knježerstwa k pozbudźowanju a wožiwjenju wužiwanja serbskeje rěče a w nim wopisanu naprawu 11.1, hdźež so knježerstwo za regularne krute městno Serbow w rozhłosowej radźe MDR wupraji.

Statnik dale: “Wjeselimy so, zo přiznawaja so koaliciscy partnerjo k našim we wustawje zapisanym prawam, k wusahowacej wažnosći serbskeje maćeršćiny, za wuspěšnu digitalizaciju a za funkciju serbskeho luda jako twarca mostow w europskim konteksće. Z tym móžemy my a móža wšě serbske institucije swoje dźěło wuspěšnje dale wjesć. Dźakujemy so awtoram koaliciskeho zrěčenja a nadźijamy so, zo čłonojo CDU, Zwjazka 90/Zeleni a SPD tutomu koaliciskemu zrěčenju přihłosuja.”

Borbora Felberowa
Bärbel Felber

nowinska rěčnica,
wosobinska referentka předsydy

Pressesprecherin,
persönliche Referentin des Vorsitzenden

Domowina z. t./Domowina – Bund Lausitzer Sorben e. V.
Póstowe naměsto 2/Postplatz 2,
02625 Budyšin/Bautzen

tel. +49 (0)3591 550-202

presse(at)domowina.de

https://www.facebook.com/nowinska.recnica

www.domowina.de


Facebook Button