Cłonki
Cłonki Zwězka serbskich wuměłcow z.t. sćělesnjuju wjelerakosć serbskego wuměłstwa. We wšakorakich žanrach twórje, zwězaju a zmócnjuju kulturne žywjenje serbskego luda.
Liana Bertók
Muzikaŕka, komponistka
Z Rumunskeje póchadajuca pianistka a komponistka Liana Bertók jo pśišła 1981 do NDR a namakajo w Serbskem ludowem ansamblu w Budyšynje prědny raz pśistup k serbskej muzice. Južo 1982 su ju pśiwzeli do Koła serbskich muzikarjow (pózdźej Zwězk serbskich wuměłcow z.t.).
Wóna jo sebje wobšyrny serbski repertoire pśiswójła a zmóžniła młogim nowotwóŕbam serbskich komponistow prapremjeru. 2009 jo se za to z Mytom Domowiny wuznamjeniła. Wót 1990tych lět komponěrujo swójske twóŕby ze serbskeju tematiku; jeje oeuvre wopśimjejo spiwy, komornu muziku, baletnu muziku ako teke sinfoniske a wokalnosinfoniske kompozicije.
Z pśewześim ENA muzikowego nakładnistwa jo se zachopił dalšny wobšyrny nadawk pśi popularizěrowanju serbskeje muziki, kótaryž jeje žywjeński statk bytostnje póstajijo.
2023 jo wjadła režiju pśi pśedstajenju opery buffa „Jakub a Kata“ wót Korla Awgusta Kocora.
Jan Bělk | Jan Bilk
Komponist, muzikaŕ, producent
Jan Bělk jo muzikaŕ, komponist a producent, znaty za elektronisku muziku, słuchograśa a filmowe muziki ako teke wjelike multimedia-projekty, rowno tak za wideoprodukcije ze serbskeju literaturu, kótarež wón na YouTube-kanalu »serbski TV« prezentěrujo. Pó studiju na Wusokej šuli za muziku Hanns Eisler Barliń jo natwarił tam pśedmjat „Synthesizer a elektroniska muzika“. Mjazynarodne koncertne projekty a nadawkowe twórjenja markěruju jogo wjelebocne twórjenje. Jan Bělk jo pśedsedaŕ Zwězka serbskich wuměłcow, lawreat wósebnego myta za muziku słuchograśa rozgłosa NDR a lawreat Myta Domowiny.
Jan Cyž
Komponist, muzikaŕ
Jan Cyž jo komponist a spiwaŕ, wukubłany w Serbskem ludowem ansamblu a pózdźej na Wusokej šuli za muziku Carl Maria von Weber Drježdźany. Jogo kompozitoriske twórjenje jo mócnje wót Drugeje Wienskeje šule wobwliwowane a koncentrěrujo se wósebnje na komornomuzikaliske formy. Charakteristiske za jogo źěło su njewšedne instrumentalne kombinacije, jasne zukowe pśedstajenja a wurazna pśichylnosć za krotke, aforistiske formy.
Carolina Eyck
Muzikaŕka, komponistka, awtorka
Carolina Eyck jo komponistka, muzikaŕka a jadna z pó cełem swěśe wjeducych teremin-wirtuozow.
Ze swójimi inowatiwnymi kompozicijami a filmowymi muzikami, mjazynarodnymi koncertowymi wustupami a žanry pśesegajucymi projektami formujo wjele lět nacasnu muzikowu krajinu a rozšyrja móžnosći swójogo instrumenta na jadnoraznu wašnju. Wót jeje debuta w Barlinskej filharmoniji ze 14 lětami su wjadli koncertne jězby a produkcije zukowych nosakow na wšykne kontinenty, mjazy drugim do Royal Albert Hall w Londonje, Kennedy Center we Washingtonje a do Sydney Opera House. Za nju jo se wjele nowych muzikaliskich twóŕbow pisało, mjazy drugim wót Lery Auerbach, Facil Say, Régis Campo a Kalevi Aho. Carolina Eyck jo lawreatka kompoziciskego wuběźowanja RBB a ECHO-Klassik.
Daniela Hazec
Spiwaŕka, muzikowa pedagogowka
Wót jeje diploma w pśedmjaśe spiwanje / muzikowa pedagogika na Wusokej šuli za muziku Carl Maria von Weber w Drježdźanach jo Daniela Hazec ako samostatna wuměłcowka w tu- a wukraju ducy. Śěžyšćo jeje spiwaŕskego statkowanja twórje oratorije, kantaty a mesy 16. do 21. lětstotka. Wósebne impulse w swójom wuměłskem źěle jo dostała na pśikład wót Markusa Creeda, Hansa-Christopha Rademanna, prof. Ludwiga Gütlera, Symana Halseya, Mareka Janowskego a Symana Rattlea. Tak jo gastěrowała sopranistka we wubranych ansamblach, na pśikład z Barlinskimi filharmonikarjami, Lautten Compagney Barliń, Virtuosi Saxoniae, Sakskeje statneje kapałku Drježdźany, Drježdźańskim Kśicnym chorom, MDR rozgłosowym chorom Lipsk, rozgłosowym chorom Barliń a z RIAS komornym chorom Barliń. Daniela Hasec jo była solistka njelicobnych serbskich oratorijowych a komornomusikowych pśedstajenjow. Wót lěta 2008 wuwucujo w pśedmjaśe spiwanje mjazy drugim ako góstna docentka na Cerkwinej wusokej šuli za muziku w Drježdźanach.
Syman Hejduška
Muzikaŕ, komponist, dramaturg, kulturny manager
Syman Hejduška, roźony 1996, jo studěrował w Drježdźanach šulsku muziku, jo sebje pśiswójł w Nashville (USA) znajobnosći w muzikowej produkciji a jo 2023 kurs na zukowego technikarja pśi SONIC Audio School w Kamjenicy z certifikatom zakóńcył. Wót lěta 2025 studěrujo wón kulturny a medijowy management na Wusokej šuli za muziku a źiwadło w Hamburgu. Paralelnje źěła ako dramaturg w Serbskem ludowem ansamblu, jo muzikowy redaktor w Serbskem rozgłosu sćelaka MDR a statkujo lichotnje ako muzikaŕ, mjazy drugim z kupku Popsorben, hip-hopowej trojku Nowa doba ako teke solistiski ako pianist a komponist. Dalej pśewzejo pšawidłownje wuměłske a organizatoriske nawjedowanje koncertow, festiwalow a swěźeńskich zarědowanjow. W lěśe 2021 jo se wón z Mytom Domowiny za dorost wuznamjenił.
© Frauke Spangenberg
Walburga Wałdźic
Spiwaŕka, komponistka, chorowa wjednica
Walburga Wałdźic jo serbska spiwaŕka, kótaraž jo jazzowe spiwanje a chorowe wjednistwo na Wusokej šuli za muziku Carl Maria von Weber Drježdźany studěrowała. Wóna skomponěrujo serbske basni a wobźěła serbske ludowe spiwy w nowych aranžementach, kótarež se w rozdźělnych zestajenjach pśedstajaju. Ako duo z pólskeju wiolinistku Izabelu Kałduńskej jo nowy album k basnjam Miny Witkojc nastał. Walburga Wałdźic jo załožyła serbski žeńskecy ansambel „Jarobinka“, kótaryž serbske spiwy nacasnje interpretěrujo. Aktualny program pósćiwa se spiwam ze serbskorěcnych městnow Łužycy, kótarež su se wudobywanja brunice dla zgubili abo su wobgrozone.
Muzika wobeju muzikoweju formacijowu jo se za dokumentarny film wó Serbach „Pola nas rěka wona Hanka / Pla nas gronje jej Hanka / Bei uns heisst sie Hanka“ (režija: Grit Lemke, 2023) nagrała.
Peter Wittig
Režiser, komponist
Peter Wittig jo režiser a komponist. Jo pisał mjazy drugim muzikowe źiwadło wó Mariji Grólmusowej „Marija. Nogi pó dalokem rumje“, jo insceněrował prapremjeru Detlefa Kobjeloweje komorneje opery „Wudowa z Ephesosa“ a jo tekstowy awtor Kobjeloweje „Błośańskeje operety“. Wón źěła teke ze serbskeju pianistku Heidemarie Wiesnerowej gromaźe.
mólaŕstwo / grafika / twórjece wuměłstwo
© Carla Pohl / Bildkomplizin
Maja Nagelowa
Mólaŕka, grafikaŕka, filmaŕka
W twórjenju Maje Nageloweje se zwězuju mólaŕstwo, grafika a film k gnujucym kreatiwnym formam zwuraznjenja. Wuchadajucy z kreslenja jo wóna na wjele wuměłskich pólach ducy.
Wóna pokazujo a wobźělujo se stawnje na wustajeńcach w tu- a wukraju, nagrawa animaciske a dokumentarne filmy, źěła na wšakorakich wuměłskich projektach sobu a realizěrujo teke instalacije a performance.
Měrka Pawlikowa
Mólaŕka
Pó wuspěšnej abiturje na Serbskej rozšyrjonej wušej šuli w Budyšynje jo Měrka Pawlikowa studěrowała zagrodnistwo na Humboldtowej uniwersiśe Barliń. Jo slědował studium na Wusokej šuli za wuměłstwo Barliń, tam jo była mejstaŕska wuknica pla prof. Kathariny Grosse. Wót lěta 2002 jo Měrka Pawlikowa lichotnje statkujuca wuměłcowka z ateljejom w Barlinskem ateljejowem zjadnośeństwje Milchhof e.V.
Thomas Schwarz
Twórjecy wuměłc
Thomas Schwarz twóri skulptury a gólne reliefy z prastarych drjewow. Jogo ateljej a zagrodka skulpturow w Slěpem jo atraktiwne a woblubowane kulturne zarědowanišćo wesrjejź pśirody. Wón pśewóźujo wšakorake wustajeńske a spěchowańske projekty, rowno tak projekty strukturneje změny we Łužycy.
Hella Stolecki
Mólaŕka, filmaŕka
Hella Stolecki słuša k młodej, kreatiwnej a progresiwnej serbskej wuměłskej scenje Dolneje Łužyce. Wóna jo cłonk »Łužycafilm - Serbsko-nimskeje filmoweje seśi«, kuratorka sekcije Heimat.Domownja.Domizna »Filmowego festiwala Chóśebuz«, a załožeński cłonk »Kolektiwa Wakuum - za serbske wuměłstwo a kulturu«. 2023 jo se wóna wuznamjeniła z Spěchowańskim mytom za twórjece wuměłstwo kraja Bramborskeje.
literatura / casnikaŕstwo
Měrana Cušcyna
Spisowaśelka, pśełožowaŕka
Pó abiturje na Serbskej rozšyrjonej wušej šuli w Budyšynje jo studěrowała Měrana Cušcyna slawistiku a pedagogiku na Lipšćanskej uniwersiśe. Až do lěta 2009 jo była wucabnica na Serbskem gymnaziju w Budyšynje a awtorka wucbnicow za serbsku rěc a literaturu. Jeje prědna zběrka basnjow jo wujšła w lěśe 2000. Su slědowali dalšne knigły z basnjami a krotkeju prozu w górnoserbskej a nimskej rěcy. Jeje teksty su pśełožone do češćiny, słowakšćiny, finšćiny, serbišćiny, pólšćiny a ukrainšćiny. Wót lěta 2010 pśełožujo za Nimsko-serbske ludowe źiwadło dramatiske teksty do górnoserbšćiny.
Wikipedia POETENLADEN
Jěwa-Marja Čornakec
Spisowaćelka, přełožowarka
Jěwa-Marja Čornakec jo serbska spisowaśelka a pśestajaŕka. Pó studiju kulturnych wědomnosćow / sorabistiki jo pregowała wót 1992 do 2011 ako šefredaktorka serbski kulturny casopis Rozhlad a jo pótom źěłała až do swójogo wuměńka ako dramaturgowka w Serbskem ludowem ansamblu. Jeje literarne twórjenje wopśimjejo prozu za źiśi a dorosćonych, źiwadłowe teksty, librety a spiwne teksty. Za swóje zasłužby wó serbsku rěc a literaturu jo se mjazy dr. ze Spěchowańskim mytom Ćišinskego (2011) a Mytom Zejlerja (2024) wuznamjeniła.
webbok Wikipedija SerbskiTV
Lubina Hajduk-Veljkovićowa
Spisowaśelka, pśełožowaŕka a wudawaŕka
Lubina Hajduk-Veljkovićowa jo serbska spisowaśelka, pśełožowaŕka a wudawaŕka. Wóna pišo pśewažnje górnoserbski a gibjo se suwerenje mjazy lyriku, prozu, dramatiku a źiśeceju literaturu. W swójich tekstach zwězujo nacasne temy z fantastiskimi formami powědanja a pśinosujo z tym k dalejwuwiśu serbskeje nacasneje literatury. Ze swójim nakładnistwom Veles wótwórijo wóna swóju twóŕbu teke za mjazynarodny publikum a wózjawja klasikarjow źiśeceje a młoźinskeje literatury górnoserbski.
Milan Hrabal
Basnikaŕ, pśełožowaŕ, publicist, wudawaŕ
Milan Hrabal (*1954 we Warnoćicach, Česka republika) jo źěłał ako ekonom, zastojnik a bibliotekaŕ a jo był 11 lět dłujko měsćański chronist. Wón jo wózjawił 13 basniskich zběrkow (z nich dwě, kótarejž stej Serbam pósćonej), zběrku krotkopowědankow, źiśece knigły a dwě publikaci wó mólaŕce a grafikaŕce Hance Krawcec. Jogo basni su se mjazy drugim do nimšćiny, pólšćiny, serbšćiny, ukrainšćiny, bulgaŕšćiny a engelšćiny pśełožyli, někotare z nich teke zanjeroźone. Wón jo wózjawił wjele pśełožkow serbskich basnjow: Na druhé straně slunce (Na drugem boce słyńca, 1998), Jazyk, jímž porozumíš větru (Rěc, z kótarejuž wětš rozmějoš, 2007) a wuběranje z basnjow Benedikta Dyrlicha Naléhavá poezie (Nuzne basni, 2013). Milan Hrabal jo dostał mjazy drugim Myto Gogola, Babary-Jurkowská- medalju a Myto Domowiny a jo cesny cłonk Towaristwa pśijaśelow Łužycy.
PORTRÄT (CZ) Literarischer Salon (DE)
Jill-Francis "Źilka" Ketlicojc
Spisowaśelka, basnikaŕka, žurnalistka
Jill-Francis Ketlicojc, teke znaty pód pseudonymom Źilka, jo dolnoserbska spisowaśelka, basnikaŕka a redaktorka tyźenika Nowy Casnik. Wóna pišo basni, wulicowańka a źiśecu literaturu w dolnoserbskej rěcy, kótarež su we wšakorakich casopisach a knigłowych publikacijach wujšli. W swójich literarnych źěłach zwězujo grajuce wulicowańske formy z doraznym angažementom za widobnosć a dalejdawanje dolnoserbskeje rěcy, wósebnje na młode cytaŕki a cytarje.
SLUB TextLab Wikipedija
Marka Maćijowa | Maria Matschie
Wudawaŕka, publicistka a pśełožowaŕka
Marka Maćijowa jo se 1955 naroźiła a w Budyšynje wótrosła. Pó studiju źiwadłowych wědomnosćow jo źěłała wót 1978 do 2020 w Ludowem nakładnistwje Domowina, naslědku ako jadnaŕka. Wóna jo wudała někotare antologije serbskeje literatury (2002 Pod Bohatej wěžu, 2007 Widźu nana, widźu mać, 2022 Prěni raz, 2023 Wie ein Mittelpunkt entsteht, 2024 Serbstwo, quo vadis?, 2025 Der Fiedler unterm Dach und weitere Geschichten), pišo pšawidłownje recensije a eseje a statkujo ako licha pśełožowaŕka a lektorka.
Werner Měškank
Žurnalist, awtor, pśestajaŕ
Werner Měškank licy k nejproduktiwnjejšym dolnoserbskim žurnalistam, awtoram a pśestajarjam. Ako wótchadnik Serbskeje rozšyrjoneje wušeje šule w Chóśebuzu jo studěrował žurnalistiku na KMU w Lipsku. Pótom jo źěłał ako redaktor, moderator a reportaŕ serbskeje redakcije pla Radio DDR/sćelak Chóśebuz. Wót 1985 jo był wědomnostny sobuźěłaśeŕ Wobwodnego muzeja Chóśebuz, grod Rogeńc, wót lěta 1994 kustos Serbskego muzeja w Chóśebuzu. Wót lěta 2022 jo wuměńkaŕ. Wón pišo we wobyma serbskima rěcoma a jo mjazy dr. basnikaŕ wěcej ako 400 górno- a dolnoserbskich spiwow.
dr. Justyna Michniuk
Wědomnostnica, publicistka, pśełožowaŕka
Justyna Michniuk jo doktorka socialnych wědomnosćow, awtorka publikacijow wó nałogach Serbow, žurnalistka, publicistka a pśełožowaŕka za pólšćinu a nimšćinu. Wóna jo cłonk w Lichotnem nimskem zwězku awtorow – Krajnem zwězku Bramborskeje z.t. (FDA), w Lubuskem wědomnostnem towaristwje z.t. (Lubuskie Towarzystwo Naukowe) ako teke w Pólskem ludowědnem zjadnośeństwje z.t. (Polskie Towarzystwo Ludoznawcze).
PISMA FOLKOWEGO (PL) ISAP (PL)
Měrka Mětowa
Spisowaśelka
Měrka Mětowa, roźona 1959 w Budyšynje, jo nawuknuła pówołanje bibliotekaŕki a jo źěłała mjazy dr. až do lěta 2023 ako marketingowa sobuźěłaśeŕka w Ludowem nakładnistwje Domowina. 1997 jo wóna wózjawiła z „Wulět do paradiza“ swój prědny zwězk z krotkoprozu. Su slědowali dalšne tšojeńka za źiśi a dorosćonych, naslědku zgromadnje z Róžu Domašcyneju a Měranu Cušcyneju rjeśazowy tekst „znaki, pominaki, kopolaki“ (2019). Mimo togo pišo za serbski rozgłos słuchograśa za źiśi. Měrka Mětowa jo dokradna a sensibelna wobglědowaŕka wšednego dnja, kótaryž wopisujo psychologiski preciznje a cesto teke z kšajźnym humorom.
dr. Christiana Piniekowa
Wudawaŕka, pśestajaŕka, spisowaśelka
Dr. Christiana Piniekowa jo wucyła až do 1999 na Lipšćańskej uniwersiśe serbsku literaturu, wót 2000 statkujo w Chóśebuzu. Wóna jo wudawaŕka moderneje górno- a dolnoserbskeje dramatiki (10 zešywkow, (1994 – 2010), basnjow Miny Witkojc w nimskej rěcy „Echo z Speewalda“ (2001) a wjele serbskich wucbnych materialijow; mj. dr. sobuźěło na nowem dolnoserbskem wudaśu biblije z lěta 1868 (2017, 2021). Wóna pišo pód pseudonymom Lenka basni a krotkoprozu w tśich rěcach: dolnoserbski, górnoserbski a nimski a jo basni (2004, 2010) wózjawiła. Jeje teksty su do finšćiny, serbišćiny, słowjeńšćiny, słowakšćiny, češćiny a ukrainšćiny pśestajone.
Sylwija Šěnowa
Ceptaŕka, basnica, spisowaśelka, pśełožowaŕka, recensentka, awtorka wucbnicow
Sylwija Šěnowa wuwucujo na Serbskem gymnaziju w Budyšynje pśedmjaty serbšćina, biologija a etika. Mimo togo jo awtorka wucbnicow, wucbnych materialijow a nastawkow k didaktice pśedmjata serbšćina. Wót togo casa, ako jo wobsajźiła w lětoma 2009 a 2011 druge a prědne městno w literarnem wuběźowanju dorosta, jo wóna we wšych serbskich antologijach ze swójskimi prozowymi tekstami zastupjona. W lěśe 2023 wujźo jeje debitowy zwězk „Mósty pśez mórjo“, z kótarymž jo se ako basnikaŕka etablěrowała a w lěśe 2025 Smolerjowe literarne myto zdobyła.
Alfons Wićaz
Žurnalist, awtor
Alfons Wićaz jo źěłał pó studiju slawistiki w redakcijach górnoserbskego źiśecego casopisa „Płomje“, dnjownika „Nowa doba“, „Lausitzer Rundschau“ a „Sächsische Zeitung“ ako teke až do renty w redakciji dnjownika „Serbske Nowiny“. Tam jo redigěrował a koncipěrował mjazy drugim pśiłogu „Kultura a wuměłstwo“ a jo pisał recensije a portrety wó kulturnikach. Jogo wulicowańka su se wózjawili w šesć antologijach. W Ludowem nakładnistwje Domowina wujźo 1990 jogo knigły „Serbski Sokoł“ wó stawiznach serbskego sportowego gibanja w lětach 1920 do 1933. Jogo wucbnicu „Die Entwicklung des sorbischen Journalismus in der DDR von Mai 1945 bis Ende 1978“ wudajo KMU Lipsk w lěśe 1979. Pariska uniwersita Sorbonne jo wózjawiła w swójom casopisu „Revue Des ´Etudes SLAVES“ jogo wobšyrny artikel wó serbskem casnikaŕstwje. Ako něgajšny cłonk pśedsedaŕstwa Zwězka serbskich wuměłcow jo organizěrował wjele kulturnych zarědowanjow.
WIKIPEDIJA serbskiTV
Wórša Wićazowa
Ceptaŕka, awtorka
Ako wuknica jo woglědała Wórša Wićazowa w Budyšynje wótnožku drježdźańskeje Palucca-šule. 49 lět jo statkowała ako wucabnica. Wóna jo nawjedowała šulski chor, z kótarymž jo měła teke rozgłosowe nagraśa, jo załožyła a nawjedowała rejowańsku a źiwadłowu kupku ako teke literarny kružk. Jeje serbske źiśece knigły „Pućowanje małeho pampucha“ (Drogowanje małego pampuga) a „Són wo jědlence“ (Seń wó jědle) ako teke wulicowańka w antologijach rozwjaseluju młode cytaŕstwo. Wóna jo awtorka cytankow ako teke źiśecych spiwow a mjeńšych źiwadłowych scenow, wózjawjonych w źiśecem casopisu „Płomje“. Ze źiśeceju knigłowu „Drogowanje małego pampuga“ a „Seń wó jědlence“ pśedstajijo se źiwadłowemu graśu. Dalšne rewije za źiśi „ Žnjenska swita“ (Žnjowna swita), „Jubilejna torta“ a „Je słónco wusnyło“ (Jo słyńco wusnuło) su byli wjelgin wuspěšne. Rejowańsku muzikowu bajku „Mały pampug“ jo insceněrował Serbski ludowy ansambel tšojorěcnje. Pśi góźbje 150. narodninow basnika Jakuba Barta-Ćišinskego jo se jeje sceniske cytanje „Na zemi pitśku njebja – to jo doma“ z grajarjami Nimsko-Serbskego ludowego źiwadła w budyšyńskem źiwadle a na dalšnych grajnišćach pśedstajiło.
wědomnosć / kulturny management
dr. Theresa Jacobsowa
Wědomnostnica, pódpěraŕka wuměłskich a kulturnych projektow
Theresa Jacobsowa jo promowěrowała k ludowemu rejowanju w Serbach a źěła wót togo casa ako wědomnostna sobuźěłaśeŕka w Serbskem instituśe w Budyšynje. Paralelnje statkujo ako lichotnje statkujuca projektowa a produkciska koordinatorka we wobłukach kulturnego kubłanja, wuměłstwa a kultury. Wóna jo źěłała doněnta na pśikład z Irinu Pauls, Heike Hennig, Olafom Martensom a Maju Nageloweju ako teke w kooperaciji z institucijami ako K3-Zentrum za choreografiju Kampagel I Tanzplan Hamburg, friendly fire, Krajnym zjadnośeństwom kulturnego kubłanja młoźiny Sakska a Serbskim muzejom. Wóna jo sobuzałožaŕka Serbskeje reje z.t. a nawjedujo pšawidłownje zarědowanja zgromadnego rejowanja k live-muzice.
