select language   Rěč/Sprache/Language
select language
Rěč/Sprache
file.title

Wustawki Domowiny – Zwjazka Łužiskich Serbow z.t.

[download jako pdf]

Nowa wersija wobzamknjena na 16. hłownej zhromadźiznje Domowiny dnja 23.03.2013 we Wjerbnje

Art. 1
Mjeno, symbolika, sydło a městno sudnistwa


Towarstwo mjenuje so Domowina - Zwjazk Łužiskich Serbow z.t./ Zwězk Łužyskich Serbow z.t. (dale: Domowina).

Znamjo Domowiny pokazuje na čerwjenym pozadku tři slěborne lipowe łopješka, kotrež wurostuja ze zdónka z wosom korjenjemi.

Domowina wužiwa a škita serbsku chorhoj módro-čerwjeno-běłu.

Sydło a městno sudnistwa Domowiny je Budyšin.

Domowina je do registra towarstwow zapisana.





Art. 2
Zaměr a nadawki

Domowina je politisce njewotwisny a samostatny zwjazk Serbow a třěšny zwjazk serbskich towarstwow Delnjeje a Hornjeje Łužicy. Wona je zastupjerka zajimow serbskeho ludu a skutkuje předewšěm w serbskim sydlenskim teritoriju Kraja Braniborska a Swobodneho stata Sakska. Wona je w kontinuiće prawniska naslědnica Domowiny - Zwjazka Łužiskich Serbow. Domowina wuznawa so k swobodnemu demokratiskemu zakładnemu porjadej w Zwjazkowej republice Němska.

Domowina ma slědowace zaměry:

zasadźeć so za zachowanje a wuwiwanje, spěchowanje a šěrjenje rěče a kultury a tradicijow serbskeho ludu, narodneho wědomja, zhromadnosće Serbow a zwjazanosće z domiznu,

zjednoćeć a podpěrować Serbow a serbske towarstwa w jich narodnym dźěle,

zastupować serbske narodne, hospodarske a socialne zajimy w zjawnosći, napřećo parlamentam, institucijam a zarjadam na komunalnej, wokrjesnej, krajowej, zwjazkowej a mjezynarodnej runinje,

zasadźeć so za prawniske rjadowanje škita a spěchowanja narodnych mjeńšin w Němskej a za dodźerženje wotpowědnych zakonskich postajenjow a mjezynarodnych dojednanjow,

spěchować tolerancu a zrozumjenje mjez serbskim a němskim ludom a jeje runostajenje,

wudźeržować přećelske zwiski k słowjanskim ludam, k narodnym mjeńšinam a mjezynarodnym zjednoćenstwam narodnych mjeńšin a solidarnje zastupować zhromadne zajimy.



K zwoprawdźenju swojich zaměrow a nadawkow ma so Domowina po wot hłowneje zhromadźizny schwalenym programje a dźěłowych směrnicach.

Wona móže być z nošerjom institucijow.

Domowina skutkuje bjez dobytka a zastupuje resp. wukonja bjez wuwzaća a njeposrědnje powšitkowno-wužitne zaměry a nadawki w zmysle wotrězka „dawki znižowace zaměry“ porjada wotedawkow. Wona nima prěnjotnje swójsko-hospodarske zajimy.

Předsyda a městopředsydaj wukonjeja swoju funkciju zasadnje čestnohamtsce. Po potrjebje móža so funkcije w ramiku hospodarskich móžnosćow a na zakładźe zrěčenja płaćić abo z płaćenjom narunanja po § 3 čisło 26a EStG wukonjeć. Rozsud wo płaćenju funkcijow leži pola zwjazkoweho předsydstwa, kotryž tež wobsahi a wuměnjenja zrěčenjow schwali. Wysokosće a wobjim płaćenja a narunanja rjaduja so w finančnym porjedźe Domowiny, kiž njeje z wobstatkom tutych wustawkow.





Art. 3
Čłonstwo

Čłonojo Domowiny móža być přirodne a juristiske wosoby, prawokmane a njeprawokmane serbske towarstwa, župy, zjednoćenstwa, drustwa a zhromadźenstwa (w dalšim towarstwa), kotrež wustawki Domowiny připóznawaja. Z přirodnym čłonom Domowiny je kóždy sobustaw Domowinje přisłušacych towarstwow.

Próstwa towarstwa a přirodneje wosoby wo přistup k Domowinje jako třěšnemu zwjazkej ma so pisomnje zwjazkowemu předsydstwu zapodać. Towarstwo ma swoje wustawki předpołožić.

Mjezsobne prawa a winowatosće sobustawskich towarstwow a třěšneho zwjazka, kiž njejsu w tutych wustawkach rjadowane, so zwonka wustawkow pisomnje rjaduja.

Towarstwa Serbow zwonka Łužicy a we wukraju resp. towarstwa přećelow Serbow smědźa jako asociěrowani čłonojo přistupić. Formy zhromadneho skutkowanja rjaduja dojednanja, kotrež sej přihłosowanje zwjazkoweho předsydstwa žadaja.

Spěchowacy čłonojo Domowiny móža być přirodne a juristiske wosoby, kiž skutkowanje Domowiny spěchuja. Woni njejsu čłonojo Domowiny w zmysle porjada wotedawkow a nimaja žane hłosowanske prawo.

Čestni čłonojo Domowiny móža być zasłužbni tu- a wukrajni spěchowarjo serbskeho ludu. Wo spožčenju čestneho čłonstwa rozsudźi hłowna zhromadźizna.

Přistup towarstwa schwali hłowna zhromadźizna. Zwjazkowe předsydstwo přijimuje towarstwa nachwilnje do Domowiny. Wo přistupje jednotliwca rozsudźi zwjazkowe předsydstwo.

Čłonstwo skónči so:

z wupowědźenjom towarstwa resp. čłona samoho napřećo zwjazkowemu předsydstwu,

z rozpušćenjom towarstwa,

z próstwu wo insolwencu towarstwa,

ze smjerću přirodneje wosoby,

z wuzamknjenjom při hrubym škodowanju Domowiny. Wuzamknjenje wobzamknje hłowna zhromadźizna z třomi štwórćinami wšitkich hłosow přitomnych hłosokmanych.







Art. 4
Župy

Župy su na region wjazane sobustawske towarstwa Domowiny. Wone zastupuja narodne zajimy Serbow swojeho teritorija před zjawnymi zarjadami a gremijemi.

Župy jednoća, koordinuja a spěchuja narodne skutkowanje w župnym teritoriju a prócuja so wo wzajomne dźěło ze specifiskimi towarstwami.

Župy wutworja so z Domowinskich skupin, towarstwow, zjednoćenstwow a dalšich. Njeprawokmane towarstwa a skupiny dźěłaja wobsahowje a financielnje samostatnje a w swójskej zamołwitosći na zakładźe tutych wustawkow a dalšich porjadow Domowiny, kotrež njejsu z wobstatkom tutych wustawkow.





Art. 5
Specifiske towarstwa

Specifiske towarstwa skutkuja nadregionalnje.

Wone přewozmu we wobłuku Domowiny specifiske nadawki a prócuja so wo wzajomne dźěło ze župami.





Art. 6
Organy Domowiny

Naležnosće Domowiny rjaduja slědowace organy:

hłowna zhromadźizna,

k zastupowanju woprawnjene předsydstwo po § 26 Byrgarskeho zakonika,

zwjazkowe předsydstwo,

prezidij,

rewizijny wuběrk,

změrcowski wuběrk.



Prawa a winowatosće organow su w naslědnych artiklach wopisane.

Wolene organy su kmane k wobzamknjenju, jeli je wjace hač połojca čłonow wotpowědneho organa přitomna. Namjet je přiwzaty, hdyž je wjetšina přitomnych hłosakmanych za namjet hłosowała, dalokož njeje to we wustawkach hinak postajene.

Organy Domowiny dźěłaja po swojim jednanskim porjedźe.



Jednanska rěč je serbšćina. Woprawnjene wuwzaća su móžne.
Jednanske porjady organow Domowiny njejsu z wobstatkom tutych wustawkow.



Art. 7
Hłowna zhromadźizna Domowiny

Najwyši organ Domowiny je hłowna zhromadźizna, kotraž so kóžde druhe lěto schadźuje. Zwjazkowe předsydstwo zwoła hłownu zhromadźiznu znajmjeńša 3 měsacy do toho a namjetuje dnjowy porjad.

Delegaća hłowneje zhromadźizny su čłonojo zwjazkoweho předsydstwa a dalši čłonojo sobustawskich towarstwow. Kluč delegatow postaji zwjazkowe předsydstwo. Pisomne přeprošenja hłowneje zhromadźizny z nachwilnym dnjowym porjadom rozdźěla so přez sobustawske towarstwa delegatam znajmjeńša tři tydźenje do toho.

Čłonojo Serbskeju radow při krajnymaj sejmomaj Braniborskeje a Sakskeje kaž tež serbscy čłonojo rady Załožby za serbski lud maja prawo, so z poradźowacym hłosom na hłownej zhromadźiznje wobdźělić.

Hłowna zhromadźizna srjedź wólbneje doby ma nadawk, dwulětnu dźěławosć bilancować a dźěłowe směrnicy za přichodnej dwě lěće konkretizować.
Wosebje ma wona:

přijimać a schwalić rozprawu zwjazkoweho předsydstwa wo skutkowanju Domowiny a wo połoženju serbskeho ludu,

přijimać a schwalić dwulětnu financnu rozprawu,

přijimać rozprawu rewizijneho wuběrka,

přijimać rozprawu změrcowskeho wuběrka,

diskutować a rozsudźić zasadne strategiske prašenja narodneho dźěła,

schwalić wólbny porjad, kiž njeje z wobstatkom tutych wustawkow

wobzamknyć program Domowiny,

wobzamknyć změny wustawkow,

přijimać doskónčnje towarstwa do Domowiny.



Kóžde štwórte lěto je hłowna zhromadźizna zdobom wólbna zhromadźizna. Wona ma k hłownej zhromadźiznje slědowace přidatne nadawki:

wuwjazać dotalne zwjazkowe předsydstwo,

wolić předsydu a městopředsydow Domowiny, wobkedźbować ma so při tym, zo staj tu Delnja a Hornja Łužica zastupjenej,

wolić dalšich čłonow zwjazkoweho předsydstwa Domowiny,

wobzamknyć dźěłowe směrnicy za dobu mjez wólbnymaj zhromadźiznomaj,

wolić rewizijny wuběrk,

wolić změrcowski wuběrk.



Wo wobzamknjenjach hłowneje zhromadźizny zhotowi so protokol, kotryž mataj nawoda zhromadźizny a protokolant podpisać.

Hłowna zhromadźizna je zjawna.

Wurjadnu hłownu zhromadźiznu zwoła zwjazkowe předsydstwo abo předsyda na požadanje znajmjeńša třećiny sobustawskich towarstwow. Wona ma so w běhu třoch měsacow přewjesć.





Art. 8
K zastupowanju woprawnjene předsydstwo w juristiskim zmysle a wosebići zastupjerjo

K zastupowanju woprawnjene předsydstwo w zmysle § 26 Byrgarskeho zakonika zestaja so z předsydy, městopředsydow, jednaćela a zastupowaceho jednaćela Domowiny. Kóždy z nich ma prawo, Domowinu samostatnje juristisce zastupować.

Zwjazkowe předsydstwo powoła a wotwoła nawodow a zastupowacych nawodow institucijow, kotrež su w nošerstwje Domowiny, jako wosebitych zastupjerjow w zmysle § 30 Byrgarskeho zakonika.





Art. 9
Zestawa a nadawki Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny

Zwjazkowe předsydstwo ma hač do 30 čłonow. Wólbna doba traje štyri lěta.

Předsyda a městopředsydaj su čłonojo zwjazkoweho předsydstwa.

Jednaćel a zastupowacy jednaćel mataj so wobdźěleć z poradźowacym hłosom na posedźenjach zwjazkoweho předsydstwa. Předsyda rewizijneho wuběrka kaž tež předsyda změrcowskeho wuběrka mataj prawo, so z poradźowacym hłosom na wuradźowanjach wobdźělić.

Wo wotwołanju čłona zwjazkoweho předsydstwa z wólbneje funkcije rozsudźi po doporučenju změrcowskeho wuběrka na namjet zwjazkoweho předsydstwa hłowna zhromadźizna.



Wo přikazanym nachwilnym wotpočowanju funkcije čłona rozsudźi na zakładźe doporučenja změrcowskeho wuběrka zwjazkowe předsydstwo; do toho wobchowa potrjecheny swoje čłonske prawa.

Wo přiwzaću nachwilneho złoženja funkcije na zakładźe podaća swójskeje wole sobustawa rozsudźi wotpowědny organ.

Zwjazkowe předsydstwo ma slědowace nadawki:

rozsudźeć wo prašenjach běžneho dźěła Domowiny mjez hłownymaj zhromadźiznomaj,

postajeć ćežišća dźěławosće a rjadować zawjazowace zamołwitosće za zwoprawdźenje nadawkow,

přijimać prawidłownje rozprawy předsydy a prezidija Domowiny,

postajeć zamołwitosće a nadawki prezidija,

rjadować wobsydstwo a financy Domowiny,

přijimać a schwalić financne a hospodarske plany a rozprawy,

wutworić dźěłowe wuběrki,

přijimać rozprawy jednaćela wo dźěle zarjada Domowiny a postajić ćežišća dźěła zarjada,

postajeć ćežišća dźěławosće Domowinje přisłušacych institucijow,

přijimać rozprawy nawodow Domowinje přisłušacych institucijow,

nachwilnje přijimać nowe towarstwa do Domowiny,

powołać a wotwołać resp. nominować zastupjerjow Serbow do/z gremijow a přijimać prawidłownje rozprawy wo jich dźěławosći,

wobzamknyć dźěłowe porjady zarjada a institucionelnych wotnožkow Domowiny, kiž njejsu z wobstatkom tutych wustawkow, dalokož tute wustawki ničo druheho njepostajeja,

powołać a wotwołać nawodow institucionelnych wobłukow, kotrež su w nošerstwje Domowiny,

powołać a wotwołać jednaćela a zastupowaceho jednaćela Domowiny,

wobzamknyć wuznamjenjenske porjady Domowiny, kiž njejsu z wobstatkom tutych wustawkow, a wolić čłonow mytowanskeho wuběrka.



Zwjazkowe předsydstwo schadźuje so prawidłownje, znajmjeńša štyri króć wob lěto. Po žadanju znajmjeńša štwórćiny čłonow zwjazkoweho předsydstwa, třoch towarstwow abo prezidija ma so wurjadne posedźenje zwołać a w běhu dweju tydźenjow přewjesć.

Zwjazkowe předsydstwo dźěła po jednanskim porjedźe, kiž sej wone postaji. Wuradźowanja zwjazkoweho předsydstwa su zjawne. Wuwzaća zwjazkowe předsydstwo wobzamknje. Jednanski porjad zwjazkoweho předsydstwa njeje z wobstatkom tutych wustawkow.





Art. 10
Prezidij

Do prezidija słušeja předsyda Domowiny, městopředsydaj Domowiny a dalšej čłonaj zwjazkoweho předsydstwa, kotrejuž na namjet předsydy zwjazkowe předsydstwo powoła.



Wo wotwołanju wotpowědneju čłonow smě zwjazkowe předsydstwo rozsudźić.

Prezidij schadźuje so měsačnje a dźěła na zakładźe swójskeho jednanskeho porjada, kotryž zwjazkowe předsydstwo schwali. Jednanski porjad prezidija njeje z wobstatkom tutych wustawkow.

Prezidij poradźuje předsydu a přihotuje posedźenja zwjazkoweho předsydstwa.

Dalše nadawki přidźěla jemu zwjazkowe předsydstwo.

Jednaćel a zastupowacy jednaćel kaž tež nawodźa a zastupowacy nawodźa Domowinje přisłušacych institucijow so na posedźenjach prezidija z poradźowacym hłosom wobdźěleja.





Art. 11
Nadawki předsydy a městopředsydow

Předsyda a městopředsydaj reprezentuja Domowinu w zjawnosći.

Předsyda ma slědowace nadawki:

koordinować a nawjedować dźěło k zwoprawdźenju programa Domowiny, wobzamknjenjow hłowneje zhromadźizny a zwjazkoweho předsydstwa,

zwołać a nawjedować wuradźowanja zwjazkoweho předsydstwa a prezidija,

znajmjeńša lětnje jónu zwołać a nawjedować wuradźowanja z nawodami serbskich institucijow,

znajmjeńša lětnje jónu zwołać a nawjedować wuradźowanje z předsydami přisłušnych towarstwow. Po žadanju znajmjeńša połojcy předsydow přisłušnych towarstwow ma wón zwołać wurjadne posedźenje předsydow přisłušnych towarstwow.

přewjesć prawidłownu koordinaciju z jednaćelom a z nawodami institucionelnych wotnožkow Domowiny,

skutkować jako bjezposrědny předstajeny jednaćela Domowiny a nawodow Domowinje přisłušacych institucijow.



Městopředsydaj podpěrujetaj dźěło předsydy a zastupujetaj jeho w padźe njepřitomnosće.





Art. 12
Zestawa a nadawki rewizijneho wuběrka

Rewizijny wuběrk wobsteji z 5 čłonow a woli so na wólbnej hłownej zhromadźiznje. Rewizijny wuběrk woli swojeho předsydu ze swojich rjadow. Wón dźěła po swojim jednanskim porjedźe, kiž njeje z wobstatkom tutych wustawkow. Přistajeni Domowiny njemóža być z čłonom rewizijneho wuběrka.

Rewizijny wuběrk přepruwuje prawidłownje, znajmjeńša lětnje jónu

wužiwanje wobsydstwa a financow Domowiny kaž tež jich porjadne knihowanje.



Rewizijny wuběrk předpołoži rozprawu hłownej zhromadźiznje.



Art. 13
Zestawa a nadawki změrcowskeho wuběrka

Změrcowski wuběrk wobsteji z 5 čłonow a woli so na wólbnej hłownej zhromadźiznje. Změrcowski wuběrk woli swojeho předsydu ze swojich rjadow. Wón dźěła po změrcowskim porjedźe, kiž njeje z wobstatkom tutych wustawkow. Přistajeni Domowiny kaž tež čłonojo zwjazkoweho předsydstwa abo druhich organow Domowiny njemóža być z čłonom změrcowskeho wuběrka.

Změrcowski wuběrk přepruwuje na próstwu gremija třěšneho zwjazka, sobustawskeho towarstwa abo jednotliweho čłona konfliktne pady w dźěławosći Domowiny, zranjenja programa, wustawkow kaž tež wobzamknjenja hłowneje zhromadźizny abo zwjazkoweho předsydstwa.

Změrcowski wuběrk předpołoži hłownej zhromadźiznje resp. zwjazkowemu předsydstwu namjet za změrowanje konflikta.





Art. 14
Domowinski zarjad a institucionelne wotnožki

Zarjad Domowiny rjaduje po wothłosowanju z prezidijom zwoprawdźenje wobzamknjenjow hłowneje zhromadźizny a zwjazkoweho předsydstwa a podpěra dźěło sobustawskich towarstwow na zakładźe zrěčenjow.

Zestawu a nadawki zarjada rjaduje dźěłowy porjad, kiž ma zwjazkowe předsydstwo schwalić. Dźěłowy porjad zarjada Domowiny njeje z wobstatkom tutych wustawkow.

Domowinski zarjad nawjeduje jednaćel.

Zastupowacy jednaćel nawjeduje zarjadnisku wotnožku w Delnjej Łužicy a zastupuje jednaćela w jeho njepřitomnosći.

Wotstawk (1), (2) a (3) płaći tež za nawodow a zastupowacych nawodow institucijow, kotrež su w nošerstwje Domowiny.

Jednaćel, zastupowacy jednaćel kaž tež nawodźa institucijow a jich zastupjerjo powołaja so na dobu 7 lět wot zwjazkoweho předsydstwa.





Art. 15
Financy a wobsydstwo Domowiny

Financy a wobsydstwo Domowiny smědźa so jenož k spjelnjenju Domowinskich zaměrow, kaž su wone we wustawkach zapisane, wužiwać. Žana wosoba njesmě lěpšiny měć přez njepoměrnje wysoke zarunanje abo přez wudawki, kiž su zaměrej Domowiny cuze. Čłonojo-jednotliwcy njedóstanu ze srědkow Domowiny žane přiražki.

Wobchodne lěto je kalendariske lěto.

Wužiwanje financow rjaduje so po financnym porjedźe Domowiny,kiž njeje z wobstatkom tutych wustawkow.

Domowina financuje so:

z přidźělenjow,

z dochodow ze zarjadowanjow,

ze zběrkow a dalšich dochodow,

z darow,

z popłatkow.







Art. 16
Změnjenje wustawkow

Wustawki smě jenož Hłowna zhromadźizna Domowiny změnić. K tomu stej dwě třěćinje hłosow přitomnych delegatow trěbnej.



Art. 17
Rozpušćenje towarstwa

Rozpušćenje Domowiny móže jenož k tutomu zaměrej zwołana hłowna zhromadźizna ze znajmjeńša třomi štwórćinami hłosow wolenych delegatow wobzamknyć.

Při rozpušćenju abo při zběhnjenju Domowiny – Zwjazka Łužiskich Serbow z. t. abo při wotpadnjenju dawki znižowacych zaměrow připadnje jeje zamóženje juristiskej wosobje zjawneho prawa abo druhej dawki znižowacej korporaciji k wužiwanju za zachowanje a wuwiwanje serbskeje rěče a kultury.

Serbski dom w Budyšinje přeńdźe do wobsydstwa Maćicy Serbskeje z.t. resp. jeje naslědnicy, kiž ma jón jako powšitkowno-wužitne towarstwo w zmysle zaměrow k spěchowanju serbskeje rěče a kultury kaž tež serbskeho towarstwoweho žiwjenja wužiwać, kotrež su w artiklu 2, wotstawk 2 tutych wustawkow naspomnjene.



Dalokož so w tutych wustawkach funkcije a pomjenowanja po muskim splahu wopisuja, měni so z tym runohódnje žónski a muski splah.




Facebook Button